'Woonwijken aardgasvrij maken
kan betaalbaar'

TROUW - 15 februari 2019 

transitie - Burgers hoeven niet wakker te liggen van de  kosten voor het gasvrij maken van hun huis, zegt Maxime Verhagen. 


Van FRANK STRAVER, REDACTIE DUURZAAMHEID & NATUUR

free html web templates

Het kabinet kan een positief, aanlokkelijk verhaal uitdragen over

de betaalbaarheid van het Klimaatakkoord, zegt Maxime Verhagen.

Onterecht spitst de discussie zich nu toe op hoge kosten, aldus

de voorman van Bouwend Nederland en voormalig CDA-minister

van economische zaken. "Den Haag heeft die kostendiscussie

laten ontsporen. Iedereen is gaan muiten over het Klimaatakkoord.

Terwijl de juiste boodschap is: We dwingen burgers

niet tot uitgaven die ze niet kunnen opbrengen."


Verhagen doelt vooral op verduurzaming van alle 7 miljoen huizen.

Die moeten aardgasvrij worden, net als scholen, ziekenhuizen

en kantoren. Nieuwbouw dient sinds juli 2018 al gasloos te

worden opgeleverd. Het idee dat bestaande huizen ook direct aan

de beurt zijn is een eigen leven gaan leiden, zegt Verhagen. Hierdoor

domineren verzet en zorgen, maatschappelijk en politiek.

Verhagen: "Dat is jammer. De politiek heeft het Parijs-akkoord

getekend en heeft een verantwoordelijkheid om de doelen te realiseren."

Het Rijk moet regie nemen en wetten klaarmaken,

zegt hij.


Met die oproep dient Verhagen, als voorzitter van de bouwlobby,

ook het belang van zijn sector. Die kan geld verdienen aan het

verbouwen van huizen tot ze energieneutraal zijn. Dat gaat niet

zonder draagvlak. "Een bouwer kan niet bij iemand binnenvallen,

isoleren, zonnepanelen plaatsen en dan de rekening sturen.

Dan zeggen de bewoners: Dank je de koekoek."


Huizen per stuk aardgasvrij maken werkt sowieso slecht, zegt 

Verhagen. "We hebben schaal nodig, een aanpak per wijk."

Daarbij moet de financiering zo uitpakken, zegt Verhagen, dat

huiseigenaren en huurders geen hogere maandlasten krijgen.

Dat kan, als een bank of instantie de isolatie, duurzame pompen

of zonnepanelen voor een huis voorfinanciert. De maandelijkse

aflossing daarvan kan 'lastenneutraal', dankzij de lage energiekosten.


Het Klimaatakkoord schetst zo'n aanpak ook, maar wettelijk

moet de politiek dit nog mogelijk maken. Zo moeten er nieuwe

regels komen die toestaan dat een duurzame bouwlening op het

huis rust en niet op de bewoner privé. Met zo'n 'huisgebonden

financiering' blijft verhuizen mogelijk. Verder moet er een loket

komen voor informatie over duurzaam wonen, zegt Verhagen.

"Mensen moeten ergens terecht kunnen met alle vragen."


Duurzame woontechniek is nog duur, erkent Verhagen. De prijs

van duurzame techniek, zoals warmtepompen en warmtenetten,

moet uiteindelijk nog flink omlaag, zegt hij. Dat lukt volgens

hem als gemeenten, die in 2021 met klimaatplannen komen,

grote tenders gaan uitschrijven om wijken in een klap aardgasvrij

te maken. Bouw- en installatiebedrijven kunnen daarop bieden.

Die concurrentie en schaal moet kosten drukken. De oudminister

vergelijkt dit met de succesvolle kostendaling van

windmolens op zee, ook te danken aan aanbestedingen. Verhagen:

"Grote tenders leveren ook snelheid op".


Wel moet Nederland ruim de tijd nemen voor de energietransitie,

zegt Verhagen. De mondiale Parijs-doelen gelden voor 2050.

"We moeten faseren. De ene wijk kan aardgasvrij worden in

2030, andere in 2040 of pas in 2050. Tot die tijd blijven we aardgas

gebruiken." De Groningse gaskraan sluit wel in 2030, maar

buitenlands gas blijft de komende decennia nog bruikbaar, zegt

Verhagen. Stadswarmte, geothermie, groen gas, warmtepompen

zijn stapsgewijs schone alternatieven. "Uiteindelijk ook waterstof,

dat geef ik je op een briefje."


Het Klimaatakkoord noemt de huursector als 'startmotor' voor

aardgasvrij wonen. Het Rijk maakt daar 500 miljoen euro voor

vrij. Verder worden 27 wijken, als proef, met subsidie gasloos.

Verhagen: "De lessen daarvan gaan landelijke kosten drukken".

Op 13 maart presenteren de landelijke planbureaus een doorrekening

van het Klimaatakkoord